Замд гарлаа
Нэлээн эртнээс төлөвлөж, бодож байсны эцэст аялалд яваад ирлээ. 8 сарын 7 ний өглөө нагац эгчийнхээ хуриманд уригдсан. Хуримын ордонд ёслолыг нь гүйцэтгэхэд нь байлцлаа. Хуримын ордоноос гараад Баянголын ойролцоо явж байсан чинь ажлын газраас утасдаад боловсруулсан материалаа интернэтээр явуул гэж байна. Баянголын ойролцоо интернэт кафе бараг байдаггүйг тэр үед л анзаарлаа. Аргаа бараад энэ хавьд ажилдаг таньдаг мэддэг ганц хоёр хүн рүү утасдав. Ажлынх нь интернэтийг ашиглачих санаатай байсан юм. Бүтсэнгүй ээ. Хамгийн ойрын интернэт кафе хаана байдаг гэж хүн амьтанаас асууж сураглав. Асууж сураад байсан ч хамгийн ойрхон байрладаг интернэт кафе циркээс холгүй, 50 р дэлгүүрийн хажууханд байдаг юм байна. Ажил руугаа боловсруулсан материалаа e-mail ээр явуулаад санаа амарлаа. Дараа нь бяцхан цайллаганд орсон. За идсэн уусан маань ч яахав. Тэндээс гараад гэртээ хариж, гоонж моонжоо тайлж өлгүүрт хийгээд нөгөө хувцасаа өмсөөд үүргэвчээ үүрээд, видео камер, зургийн аппаратаа аваад галт тэрэгний буудал руу жирийлгэв. Улаанбаатараас 16 цагийн үед хөдөлсөн галт тэрэг шөнийн 1 цагийн үед Сайншанд хотод ирлээ. Сайншандын гал тэрэгний буудал дээр биднийг ирэхэд манай гэр бүлийн найз гэж хэлж болохоор нэг хүн машинтайгаа угтаж авлаа. Улаанбаатарт үзэгдэхээ болиод удаж байгаа оросын фургон машинд нь сууж Хамарын хийдийн зүг шөнө дөлөөр явлаа. Шөнийн 4 цагийн үед фургон зогсож бид ямар нэгэн байшингийн гадаа зогсов. Хажууханд нохой ч хуцаж байх шиг…
Зураг 1. Сайншандад энэ фургоноор давхиж явлаа.
Өөрөө өөртөө үйлчлэх зочид буудал
Фургон машин Хамарын хийдээс холгүй орших хоёр давхар цагаан байшингийн гадаа ирж зогсов. Жолоочийн хэлсэнээр зочид буудал юм гэнэ. Гэвч байшингийн бүх гэрэл чийдэн нь унтраастай хэрнээ хаалга үүд нь нээлттэй байх юм. Бид тэр хоёр давхар байшинд орж шатаар дээш өгсөв. Зочид буудал гэхээсээ илүү жирийн л нэгэн айлын хувийн байшинг санагдуулахаар байшин юм. Гаднаа сансарын тавган антен зоожээ. Тавган антентай юм чинь гэрэл цахилгаанд холбосон, зурагт гардаг л байж таараа гэж таамаглав. Харанхуйд тэмтэрч явсаар зочины өрөөнд байсан зурагтыг нь асаасан чинь “TV 5”- ийн чат гарч байна. Ямар ч байсан цахилгаан эрчим хүчтэй л юм байна гэж ойлгосон манайхан ч тэрүүхэн хооронд баярлаж “өө, тог байна” гэлцэв. Энэ хооронд жолооч залуу зочид буудлын эзнийг нь олохоор байшингаас гарлаа. Гэвч удалгүй ирээд эзэн нь алга байна гэж хэллээ. Ингээд шөнийн дөрвөн цаг хагасын үед бүгдээрээ нүдний хор гаргахаар хажуулдав. Өөрөө өөртөө үйлчилдэг зочид буудал бас байдаг л юм байна.
Зураг 2. Бидний хоноглосон зочид буудал
Энергийн төв
Өглөө 6 цагийн үед хүмүүсийн шаагилдах чимээгээр би сэрлээ. Гадаа гараад эргэн тойрноо харвал баруун талд хэдэн бор гэр, хойд талд Хамарын хийд харагдав. Говьд нар мандахыг анх удаа харлаа. Говийн наран мэлсхийгээд л гэнэт гараад ирдэг сонссон болохоор тэр мөчийг харах гэж жаахан догдлов. Видео камераа асааж бичлэг хийхэд бэлдэв. Зургийн аппаратаа дүүдээ өгөөд зураг дараарай гэж захилаа. Гэвч миний төсөөлж байсан шиг нар мэлсхийж мандсангүй. Гэхдээ л говьд нар мандахыг амьдралдаа анх удаа харлаа.
Зураг 3. Говийн наран мандлаа.
Дараа нь Хамарын хийдийн нэг ламтай уулзаж хөтөчөөр авлаа. Тэр лам дэлхийн энергийн төв, хамарын хийд, говийн догшин хутагт Данзанравжаагийн талаар ярьж тайлбарлаж өгсөн юм.
Зураг 6. Билгийн нүд.
Энд гар утасны долгион барьж байна лээ. Ер нь хүмүүс тэнд ирсэн хойноо утасдаж таниж мэдэх хүмүүс рүүгээ утасдаж “утсаар энерги дамжуулдаг” бичигдээгүй хуультай юм байна лээ. Би ч гэсэн хүнээс юугаараа дутах вэ гэж бодоод барьцамтгай зан хөдөлж хүүхэд рүүгээ залгав. Найз нь энергийн төв дээр байна. Миний найз юу хийж байна вэ? гээд л жаахан буу халлаа... Энергийн төвд очсоны дараа бясалгалд явдаг юм билүү гэсэн бодол төрсөн. Бясалгал хийдэг хүмүүс энд ирээд хамаг муу муухай энергээ гаргаж, оронд нь сайн сайхан энерги авч чадсан гэж итгэлтэй хэлж байна аа. Энергийн төв дээр ирсэн хүмүүс бүүр бясалгал хийгээд суучихдаг юм байна лээ. Дараа нь Говийн догшин хутагт Данзанравжаагийн бясалгал хийдэг байсан агуйг үзлээ.
Зураг 7. Данзанравжаагийн бясалгал хийдэг байсан агуй.
Зураг 8. Агуйн дотор
Зураг 14. Барьж байгаад тухтай зургийг нь дарлаа. Дараа байгальд нь буцаагаад тавьсан л даа. Зургаа даруулсан чамд баярллаа гэж хэлэхээ ч мартаагүй ээ.
Хүслийн овоо
Хамарын хийдээс ойролцоогоор 20 гаран км ын зайтай Хүсэлийн овоо байдаг юм байна. Тэнд зөвхөн эр хүн гардаг учиртай. Би ч бас овоон дээр гарсан.
Зураг 15. Овоон дээр...
Зураг 16. Алсын барааг ширтэхэд...
Гэртээ харих замд
Хүслийн овооноос буугаад шууд Сайншандыг зорилоо. Дорноговь аймгийн төв рүү дөхөж байтал пис хийсэн дуу гарч машины дугуй хагарав. Жолооч агаа гялс запас дугуйгаа хийгээд цааш явав. Сайншанд хот Ар шанд, Өвөр шанд гэсэн хоёр том хэсэгээс бүрддэг юм байна. Ар шанд нь төмөр замын буудалтай, төмөр замын ажилчдад зориулан барьсан нэг загварын хэдэн туйпуун байшинг эс тооцох юм бол гэр хороолол түлхүү ихтэй юм шиг санагдав. Харин Өвөр шанд нь тав зургаан давхар байшингуудаас бүрдсэн нэг том гудамж. Сүүлийн үед барилга байшин овоо нэмэгдэж байгаа юм байна. Нэг өрөө байр 10 сая төгрөг байдаг гэж жолооч ах хуучилж байна лээ. Улаанбаатарт нэг өрөө байр ойролцоогоор 45-аас 50 сая төгрөг хүрээд байгаа. Улаанбаатартай харьцуулах юм бол хямдхан л сонсогдож байгаа юм. Гэхдээ дэд бүтэц муу, алсдагдсан буйдхан энэ хотын хувьд бол өндөр үнэ байх л даа. Галт тэрэгний буудал дээр ирсэн хойноо өнөөх жолоочид зочид буудлын эзэнтэй нь тааралдах юм бол хөлсийг нь төлчихөөрэй гэж хэлээд мөнгө үлдээсэн. Угаасаа жижигхэн газар болохоор бүгд л бие биенээ таних биз. Сүүлд жолооч ахтай буудлын эзэн нь тааралдаад “өөрөө өөртөө үйлчилсэн” бидний тухай ярьж л таарна. Хотоос гарахдаа буцах билетээ авчихсан байсан. Ингээд Олимийн наадам эхлэхтэй зэрэгцээд Сайншандын галт тэрэгний буудлаас вагондоо суулаа. Галт тэргэнд орсон хойноо Олимпийн наадмын нээлтээс хальт үзлээ. Бидэнтэй хамт явж байсан хамаатаны нэг хүний гар утас нь зурагт үзэж болдог функцтэй байсан юм. Галт тэрэг хөдлөснөөр зурагтны долгион байхгүй боллоо. Купендээ ороод нам унтлаа. Өглөө 9 цагийн үед Улаанбаатарт иргэж ирлээ. Гэртээ ирж усанд орчихоод, өглөөний цайгаа уугаад ажил руугаа харайлгав.
Замын зардал.
Галт тэрэгний тасалбар: 1 хүн УБ-аас Сайншанд хүртэл купенд талдаа 14 мянга. Очих буцахтайгаа нийлээд 2 талдаа 28 мянга
Сайншандаас Хамарын хийд – Энергийн төв – Данзанравжаагийн хад – Хүсэлийн овоо – Сайншанд гэсэн чиглэлээр машинаар явахад нэг хүний 10 мянган төгрөг байдаг юм байна. Гэхдээ биднийг Сайншандад очсон хойно танидаг хүн угтсан болохоор энэ зардал хэмнэгдсэн.
Хамарын хийдийн зочид буудалын нэг өрөө нь 10 мянган төгрөг.
Хөтөч хийсэн ламбугайд 10 мянган төгрөг
УБ-аас гарахдаа газийн плитка, ундны цэвэр ус, хүнсний зарим нэг бүтээгдэхүүн авч явсан болохоор тэнд очоод хоол унд авахад мөнгө зарцуулаагүй.
Ер нь бол найзуудаа, их боломжийн хямд зардалаар хаа байсан тэр Дорноговь руу яваад ирлээ. Иймэрхүү байдлаар аялаад байж болмоор юм байна аа.
Говьд учиргүй их халуун байна даа гэж дотроо жаахан зүрхшээж байсан. Гэхдээ биднийг бурхан харж үзсэн үү? Яасан хүн аахилж, нохой гасламаар халуун байсангүй ээ. Гэхдээ л би гэдэг хүн борлоод амжсаан. За одоо харин дараагийн удаа хаашаа явдаг юм билээ гэж бодоод сууж байна.
Нэлээн эртнээс төлөвлөж, бодож байсны эцэст аялалд яваад ирлээ. 8 сарын 7 ний өглөө нагац эгчийнхээ хуриманд уригдсан. Хуримын ордонд ёслолыг нь гүйцэтгэхэд нь байлцлаа. Хуримын ордоноос гараад Баянголын ойролцоо явж байсан чинь ажлын газраас утасдаад боловсруулсан материалаа интернэтээр явуул гэж байна. Баянголын ойролцоо интернэт кафе бараг байдаггүйг тэр үед л анзаарлаа. Аргаа бараад энэ хавьд ажилдаг таньдаг мэддэг ганц хоёр хүн рүү утасдав. Ажлынх нь интернэтийг ашиглачих санаатай байсан юм. Бүтсэнгүй ээ. Хамгийн ойрын интернэт кафе хаана байдаг гэж хүн амьтанаас асууж сураглав. Асууж сураад байсан ч хамгийн ойрхон байрладаг интернэт кафе циркээс холгүй, 50 р дэлгүүрийн хажууханд байдаг юм байна. Ажил руугаа боловсруулсан материалаа e-mail ээр явуулаад санаа амарлаа. Дараа нь бяцхан цайллаганд орсон. За идсэн уусан маань ч яахав. Тэндээс гараад гэртээ хариж, гоонж моонжоо тайлж өлгүүрт хийгээд нөгөө хувцасаа өмсөөд үүргэвчээ үүрээд, видео камер, зургийн аппаратаа аваад галт тэрэгний буудал руу жирийлгэв. Улаанбаатараас 16 цагийн үед хөдөлсөн галт тэрэг шөнийн 1 цагийн үед Сайншанд хотод ирлээ. Сайншандын гал тэрэгний буудал дээр биднийг ирэхэд манай гэр бүлийн найз гэж хэлж болохоор нэг хүн машинтайгаа угтаж авлаа. Улаанбаатарт үзэгдэхээ болиод удаж байгаа оросын фургон машинд нь сууж Хамарын хийдийн зүг шөнө дөлөөр явлаа. Шөнийн 4 цагийн үед фургон зогсож бид ямар нэгэн байшингийн гадаа зогсов. Хажууханд нохой ч хуцаж байх шиг…
Зураг 1. Сайншандад энэ фургоноор давхиж явлаа.
Өөрөө өөртөө үйлчлэх зочид буудал
Фургон машин Хамарын хийдээс холгүй орших хоёр давхар цагаан байшингийн гадаа ирж зогсов. Жолоочийн хэлсэнээр зочид буудал юм гэнэ. Гэвч байшингийн бүх гэрэл чийдэн нь унтраастай хэрнээ хаалга үүд нь нээлттэй байх юм. Бид тэр хоёр давхар байшинд орж шатаар дээш өгсөв. Зочид буудал гэхээсээ илүү жирийн л нэгэн айлын хувийн байшинг санагдуулахаар байшин юм. Гаднаа сансарын тавган антен зоожээ. Тавган антентай юм чинь гэрэл цахилгаанд холбосон, зурагт гардаг л байж таараа гэж таамаглав. Харанхуйд тэмтэрч явсаар зочины өрөөнд байсан зурагтыг нь асаасан чинь “TV 5”- ийн чат гарч байна. Ямар ч байсан цахилгаан эрчим хүчтэй л юм байна гэж ойлгосон манайхан ч тэрүүхэн хооронд баярлаж “өө, тог байна” гэлцэв. Энэ хооронд жолооч залуу зочид буудлын эзнийг нь олохоор байшингаас гарлаа. Гэвч удалгүй ирээд эзэн нь алга байна гэж хэллээ. Ингээд шөнийн дөрвөн цаг хагасын үед бүгдээрээ нүдний хор гаргахаар хажуулдав. Өөрөө өөртөө үйлчилдэг зочид буудал бас байдаг л юм байна.
Зураг 2. Бидний хоноглосон зочид буудалЭнергийн төв
Өглөө 6 цагийн үед хүмүүсийн шаагилдах чимээгээр би сэрлээ. Гадаа гараад эргэн тойрноо харвал баруун талд хэдэн бор гэр, хойд талд Хамарын хийд харагдав. Говьд нар мандахыг анх удаа харлаа. Говийн наран мэлсхийгээд л гэнэт гараад ирдэг сонссон болохоор тэр мөчийг харах гэж жаахан догдлов. Видео камераа асааж бичлэг хийхэд бэлдэв. Зургийн аппаратаа дүүдээ өгөөд зураг дараарай гэж захилаа. Гэвч миний төсөөлж байсан шиг нар мэлсхийж мандсангүй. Гэхдээ л говьд нар мандахыг амьдралдаа анх удаа харлаа.
Зураг 3. Говийн наран мандлаа.Дараа нь Хамарын хийдийн нэг ламтай уулзаж хөтөчөөр авлаа. Тэр лам дэлхийн энергийн төв, хамарын хийд, говийн догшин хутагт Данзанравжаагийн талаар ярьж тайлбарлаж өгсөн юм.
Зураг 4. Хамарын хийдийн хонх
Сайншандаас хэдхэн км-ын зайтай газар байдаг энергийн төвийг хүмүүс зорьж их ирдэг юм байна. Бидэнтэй францын хэдэн жуулчид ч тэнд тааралдсан. Бас монголчууд ч бас олон байв
Зураг 5. Энергийн төвийг зорьсон хүмүүсийн машин тэрэгнүүд нь...
2008 оны 8 сарын 8 ний өдрийн өглөөний 8 цаг 8 минутад Энергийн төвийн үүд хаалга болсон "Билгийн нүдний" өмнө тулж ирсэн.
2008 оны 8 сарын 8 ний өдрийн өглөөний 8 цаг 8 минутад Энергийн төвийн үүд хаалга болсон "Билгийн нүдний" өмнө тулж ирсэн.
Зураг 6. Билгийн нүд.Энд гар утасны долгион барьж байна лээ. Ер нь хүмүүс тэнд ирсэн хойноо утасдаж таниж мэдэх хүмүүс рүүгээ утасдаж “утсаар энерги дамжуулдаг” бичигдээгүй хуультай юм байна лээ. Би ч гэсэн хүнээс юугаараа дутах вэ гэж бодоод барьцамтгай зан хөдөлж хүүхэд рүүгээ залгав. Найз нь энергийн төв дээр байна. Миний найз юу хийж байна вэ? гээд л жаахан буу халлаа... Энергийн төвд очсоны дараа бясалгалд явдаг юм билүү гэсэн бодол төрсөн. Бясалгал хийдэг хүмүүс энд ирээд хамаг муу муухай энергээ гаргаж, оронд нь сайн сайхан энерги авч чадсан гэж итгэлтэй хэлж байна аа. Энергийн төв дээр ирсэн хүмүүс бүүр бясалгал хийгээд суучихдаг юм байна лээ. Дараа нь Говийн догшин хутагт Данзанравжаагийн бясалгал хийдэг байсан агуйг үзлээ.
Зураг 7. Данзанравжаагийн бясалгал хийдэг байсан агуй.
Зураг 8. Агуйн дотор
Зураг 9. Догшин хутагтийн хөшөө
Зураг 10. Умай хад. Түвдийн Утай Гүмбэнд эхийн умай хад гэж байдаг гэж дуулсан. Тэгвэл Монголд ч бас ийм хад байдаг юм байна.
Зураг 11. Говийн хонин гүрвэл
Зураг 12. Энэ хонин гүрвэлийн зургийг тал талаас нь аваад “од” болгож өгсөн дөө. Энэ тэгээд ойлгож байгаа ч юм уу үгүй ч юм уу бүү мэд. Хаха
Зураг 13.Хонин гүрвэл жижигхэн юм байж их хурдан шаламгай хөдөлгөөнтэй амьтан байна лээ шүү.
Зураг 14. Барьж байгаад тухтай зургийг нь дарлаа. Дараа байгальд нь буцаагаад тавьсан л даа. Зургаа даруулсан чамд баярллаа гэж хэлэхээ ч мартаагүй ээ.
Хүслийн овоо
Хамарын хийдээс ойролцоогоор 20 гаран км ын зайтай Хүсэлийн овоо байдаг юм байна. Тэнд зөвхөн эр хүн гардаг учиртай. Би ч бас овоон дээр гарсан.
Зураг 15. Овоон дээр...
Зураг 16. Алсын барааг ширтэхэд...Гэртээ харих замд
Хүслийн овооноос буугаад шууд Сайншандыг зорилоо. Дорноговь аймгийн төв рүү дөхөж байтал пис хийсэн дуу гарч машины дугуй хагарав. Жолооч агаа гялс запас дугуйгаа хийгээд цааш явав. Сайншанд хот Ар шанд, Өвөр шанд гэсэн хоёр том хэсэгээс бүрддэг юм байна. Ар шанд нь төмөр замын буудалтай, төмөр замын ажилчдад зориулан барьсан нэг загварын хэдэн туйпуун байшинг эс тооцох юм бол гэр хороолол түлхүү ихтэй юм шиг санагдав. Харин Өвөр шанд нь тав зургаан давхар байшингуудаас бүрдсэн нэг том гудамж. Сүүлийн үед барилга байшин овоо нэмэгдэж байгаа юм байна. Нэг өрөө байр 10 сая төгрөг байдаг гэж жолооч ах хуучилж байна лээ. Улаанбаатарт нэг өрөө байр ойролцоогоор 45-аас 50 сая төгрөг хүрээд байгаа. Улаанбаатартай харьцуулах юм бол хямдхан л сонсогдож байгаа юм. Гэхдээ дэд бүтэц муу, алсдагдсан буйдхан энэ хотын хувьд бол өндөр үнэ байх л даа. Галт тэрэгний буудал дээр ирсэн хойноо өнөөх жолоочид зочид буудлын эзэнтэй нь тааралдах юм бол хөлсийг нь төлчихөөрэй гэж хэлээд мөнгө үлдээсэн. Угаасаа жижигхэн газар болохоор бүгд л бие биенээ таних биз. Сүүлд жолооч ахтай буудлын эзэн нь тааралдаад “өөрөө өөртөө үйлчилсэн” бидний тухай ярьж л таарна. Хотоос гарахдаа буцах билетээ авчихсан байсан. Ингээд Олимийн наадам эхлэхтэй зэрэгцээд Сайншандын галт тэрэгний буудлаас вагондоо суулаа. Галт тэргэнд орсон хойноо Олимпийн наадмын нээлтээс хальт үзлээ. Бидэнтэй хамт явж байсан хамаатаны нэг хүний гар утас нь зурагт үзэж болдог функцтэй байсан юм. Галт тэрэг хөдлөснөөр зурагтны долгион байхгүй боллоо. Купендээ ороод нам унтлаа. Өглөө 9 цагийн үед Улаанбаатарт иргэж ирлээ. Гэртээ ирж усанд орчихоод, өглөөний цайгаа уугаад ажил руугаа харайлгав.
Замын зардал.
Галт тэрэгний тасалбар: 1 хүн УБ-аас Сайншанд хүртэл купенд талдаа 14 мянга. Очих буцахтайгаа нийлээд 2 талдаа 28 мянга
Сайншандаас Хамарын хийд – Энергийн төв – Данзанравжаагийн хад – Хүсэлийн овоо – Сайншанд гэсэн чиглэлээр машинаар явахад нэг хүний 10 мянган төгрөг байдаг юм байна. Гэхдээ биднийг Сайншандад очсон хойно танидаг хүн угтсан болохоор энэ зардал хэмнэгдсэн.
Хамарын хийдийн зочид буудалын нэг өрөө нь 10 мянган төгрөг.
Хөтөч хийсэн ламбугайд 10 мянган төгрөг
УБ-аас гарахдаа газийн плитка, ундны цэвэр ус, хүнсний зарим нэг бүтээгдэхүүн авч явсан болохоор тэнд очоод хоол унд авахад мөнгө зарцуулаагүй.
Ер нь бол найзуудаа, их боломжийн хямд зардалаар хаа байсан тэр Дорноговь руу яваад ирлээ. Иймэрхүү байдлаар аялаад байж болмоор юм байна аа.
Говьд учиргүй их халуун байна даа гэж дотроо жаахан зүрхшээж байсан. Гэхдээ биднийг бурхан харж үзсэн үү? Яасан хүн аахилж, нохой гасламаар халуун байсангүй ээ. Гэхдээ л би гэдэг хүн борлоод амжсаан. За одоо харин дараагийн удаа хаашаа явдаг юм билээ гэж бодоод сууж байна.
5 comments:
sain yavaad irsen nohor mned? kkk
Sainshand bi bas 4,5 ochij bsan. Yahav zugeer yum bna lee. Yumii une ni hotoos arai hyamd baih shig bsan shuu.
Sain yavaad irsen bol ashgui dee. Odoo erch huchtei guigeed baigaarai^^
hoorhonoo butsaad irtsenuu? butsaj moril! za teged aylal sak baisan uu?
chinii Anonymous chin
:)
energeesee huvaaltsaarai, online-r, humuus utsaar huvaaltsaad baigaa yum bol online ch boliish dee.
A
to FACE> Sain yavj irseen. Ergej ireed aimaar erch huchtei guij bga aa.
to ANOMYMOUS> online-r energy taraana aa. keke ogloo shuu. bariad avaarai.
Post a Comment