ТВ-ийн төрсөн өдөр, бас...

9 сарын 25-нд оройхон утас дуугарлаа. Төв шуудангаас ярьж байна гэнэ. Танд өөртөө хүлээн авах гэсэн хаягаар захиа ирлээ. Ирж аваарай гэж байна. 9 сарын 26 нд өглөө ажилдаа очихын өмнө зориуд төв шуудан орж захиа авлаа. Төв шуудан руу явж байхдаа би ингэхэд хамгийн сүүлд хэзээ шуудангаар захиа авч байлаа гэж бодлоо. Санадаггүй ээ. Ямар ч байсан шуудангаар захиа аваагүй аймаар удсан бололтой. Байнга л интернэтээр захиа илгээж, хүлээж авдаг. Шуудангаар захиа авах бас их кайфтай санагдлаа. Дугтуйг нь задлаад юу бичсэнийг нь хурдхан унших юм сан гэж догдлоод... Гудамжинд дугтуйг задалсангүй. Ажил дээрээ ирээд ширээнийхээ ард суугаад тухтай уншъя гэж шийдлээ....
Өнөөдөр ажлын ачааалал дэндүү гэмээр их байлаа. Нэг биеэ хэд хуваах хэрэг гарав аа....
Ажил тарсаны дараа хамаатаныхаа нэг бяцхан охины төрсөн өдөрт очоод ирлээ. Цаг хугацаа гэдэг хурдан өнгөрч байна шүү гэж бодлоо. Төрсөн өдөр гэснээс өнөөдөр чинь ТВ-ийн төрсөн өдөр.
1967 оны энэ өдрөөс хойш монголчууд ТВ үздэг болсон гэж байгаам. Анх хүмүүс "зурагт радио" гэж нэрлэж байж. Зураг нь гардаг радио л гэсэн санаа. 90-ээд оны эхэн үеийг хүртэл монголчууд телевиз, телевизор гэдэг үгний ялгааг төдийлөн ойлгодоггүй байсан юм шиг санагддаг юм. Телевизороо асаа, телевизороор ийм юм гарсан гэж ихэнхи нь ярьцгаана. Дээр үеийн шарласан хуудастай сонины арын нүүрэнд нь бүүр "телевизорын программ" гэж гарчиг тавьсан байх жишээтэй. Уг нь бол "телевизийн хөтөлбөр", эсвэл " Өнөөдөр цэнхэр дэлгэцээр" гэж бичиж болохоор... Харин хэдийнээс телевиз, телевизор хоёрынхоо ялгааг ойлгосон юм бэ? Бүү мэд. Телевиз гэдэг нь нэвтрүүлэг бэлтгэдэг, дамжуулдаг байгуулага, телевизор нь дамжуулах төвийн дохиог хүлээн авдаг цахилгаан хэрэгсэл гэдгийг нэлээн хожуухан тархиндаа оруулж SAVE хийж авсан байхаа. Манай эмээ бол телевизийг ЗУРАГТЫН ГАЗАР гэж нэрлэдэг. Уг нь бол санаа нь зөв л дөө. Цэцэрлэгийн дунд ангийн жаал байхдаа MNED зурагтын газар нь айл болгонд байдаг гэж боддог байлаа. Зурагтан дотор тэр олон хүмүүс, машин, хотын гудамж тэр аяараа, дээр нь бас НУ ПОГОДИ-гийн чоно туулай хоёр яаж багтсан юм бол? Яаж дотор нь ордог юм бол гэж бодоод бодоод, учирыг нь олохгүй гайхдаг байж билээ. Ганцхан телевизтэй байхад бүгд үг дуугүй үздэг байлаа. Харин одоо гадаад, дотоодын олон сувагтай болчихоор сонголт их болсон ч бас сонирхол татаад үзчихээр юм цөөнхөн байгаа юм шиг санагдаад байгаа юм. Магадгүй олон сувгаар энд тэндээс мэдээлэл авч байгаа болохоор одоо үзэгчид голж шилдэг "цамаан" зантай ч болсон байж мэдэх л юм.
Өө, ТВ-ийн төрсөн өдөр гэснээс өнөөдөр чинь манай ангийн нэг блогчин жаалын төрсөн өдөр.
ТӨРСӨН ӨДРИЙН МЭНД ХҮРГЭЕ. (Эзэн нь өөрөө ойлгох биз дээ.)

Миний радио надтай дуугарахаа болисон.

Миний радио надтай дуугарахаа болисон
Харин би түүнд итгэж чадахгүй, гайхсан
Гурав хоносон, дөрөв хоносон би хүлээсэн
Харин тэр надад юу ч хэлэхгүй хэвээрээ

Миний юу хэлэх гэж байгааг бараг ойлгосон биз дээ? Одоо "одиноороо" болсон.
****
Монголд ямар нэгэн ажил хөөцөлдөхийн тулд заавал танил тал хэрэг болоод байх юм аа. Зүгээр нэг дүрэм журмаар нь асуудлыг шийднэ гэвэл хэцүү л юм байна. Өнөөдөр ажил хөөцөлдөж яваад ингэж бухимдлаа. Эрүүл бус болсон ийм нийгмийг яаж эмчлэх вэ?

Замын голоор алхсан цагдаа ахаа саад болохоо болиоч!!!

Замын голоор алхсан цагдаа ахаа сайн байна уу гэж дууны мөрүүд байдаг даа. Монголын радиогийн "Өглөөний мэнд" хүүхдийн нэвтрүүлгийн сүлд дуу. Цагдаа ахаа сайн байна уу гэхийг бодоход цагдаа иргэдийн хооронд их л найрсаг харилцаа тогтсон юм байж л дээ. Хамгийн хүнд нөхцөлд ажилладаг хүмүүсийн тоонд замын цагдаа нарыг оруулж болно байх. Зуны халуунд, өвлийн тэсгим хүйтэнд ч замын цагдаа нар замын голд эрээн модоо бариад, шүгэлээ үлээгээд зогсож л байдаг. Машины утаа маш хортой болохоор замын цагдаа нарын нүүрний арьс нь өвчилдөг, халуун халж, хүйтэнд хөрдөг болохоор эрүүл мэнд нь ч сайнгүй л байдаг гэж дуулсан юм байна. Цагдаа нарын дундаас замын цагдаа нар хамгийн орлого. Жолооч нарыг эрээн модоороо айлгаж дор хаяж таван мянган төгрөг салгаж байж явуулна. Торгуулийн хуудас өгөх нь өдрийн од шиг ховорхон. Жиптэй хүмүүсийг барагтай л бол замын цагдаа нар зогсоодоггүй. Харин эксел, соната гэх мэтийн хөнгөн тэрэгтэнгүүд, микро автобусны жолооч нарын зүрхний аймшиг нь болдог.
Хотын төв замын уулзвар дээр замын цагдаа ажиллаж зохицуулалт хийх үед явган зорчигч, жолооч нарын аль алин нь бухимдах юм. Замын цагдаа ажиллаж байгаа үед харин ч зохицуулалт сайн баймаар юм гэж бодож болох л доо. Гэтэл бодит байдал дээрээ бүх юм эсрэгээрээ. Зам дээр зохицуулалт хийж байгаа цагдаа аль нэг урсгалыг нь явуулах үед нөгөө урсгалд байгаа жолооч нар бухимдаж дуут дохиог өгч бяцхан эсэргүүцэл илэрхийлж байгааг та нар анзаарсан байх. Харин замын цагдаа байхгүй уулзвар дээр байдал ялимгүй дээр санагдав. Гэрлэн дохио нь ажиллаж байх үед замын цагдаа давхар зохицуулалт хийх нь хэрэгтэй ч юм уу? хэрэггүй ч юм уу? Тог цахилгаан тасраад гэрлэн дохио нь ажиллахгүй болсёон уулзвар байвал цагдаа очих хэрэгтэй л байх. Уулзвар дээр зохицуулалт хийсэн цагдаа ажлаасаа буухдаа яаж зүгээр байхав, Ядаж өдрийнхөө хоол, гэрийнхэндээ талхны мөнгөтэй л очихийг хичээнэ. Гадаадад явж байхад замын цагдаа уулзварын голд зогсоод эрээн модоо гаргаж зохицуулалт хийгээд байгаатай бараг тааралдаж байгаагүй. замын хөдөлгөөнийг ажиглалтын камераар харж дүрэм зөрчсөн жолоочийг тэр дор нь л илрүүлчихдэг. Улаанбаатар ийм болтол ч өдий байна даа. Дээр нь зам гэж там. Бартаат замын уралдаанд оролцож байгаа авто пилотуудаас дутахааргүй болж байгаа биз дээ , энэ жолооч нар. Бензиний үнэ нэмэгдээд байхад л хотын замын түгжрэл багасахгүй юм аа. Монголчууд бас баян байна шүү.

Монгол шилтгээн

Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд ажлынхаа газрынхантайгаа Монгол шилтгээн рүү яваад ирлээ. Өглөө 8.30-д цуглар гэж зар тараасан юм л даа. MNED гуай ч хоцорч очвол муухай гэж бодоод "немецская точность" гэдэг юмыг ягштал мөрдөж очлоо. Тэгсэн чинь юу вэ? Би бараг хамгийн эхэнд нь ирсэн бололтой. Надаас өөр зүс мэдэх хүн амьтан ирээгүй байгаа юм биш үү? Яахав нөгөө хэлстэсийн хэдэн хүн үзэгдэж байна аа. Гэхдээ би ямар одоохондоо сайн таних юм биш. Өөр хэлтэсийнхэнийг хараад бишүүрхэв. Ядаж байхад өрөөнийхөө түлхүүрийг костюмны халаасанд орхиод гарсан болохоор өрөөндөө орж суух арга байхгүй. Ашгүй тэгэж байтал манай хэлтэсийн нэг хүн ирлээ. Сайхан амарсан уу энэ тэр гэж жаал "дипломат" хэдэн үг солилцоод зогсов. Ёстой нөгөө үхрийн баас шиг цувна гэдэг шиг 10 цаг гэж байж л хүмүүс бүрэн цугларч унаандаа суугаад замд гарлаа. Ингэж их хүлээлгэх байсныг нь мэдсэн бол унтаж байгаад л ирдэг байж гэж бухимдав. За тэр ч яахав. Амрах гэж явж байгаа байж юун бухимдах вэ? гэж өөрийгөө тайвшруулав. Манай хэлтэсийн албан хаагчдийн 50 хувь нь, өөр хэлстэс албанаас ч ялгаагүй цөөхөн хүн явж байгаа янзтай. Монгол шилтгээн ирээд "Beach" -ийн ойролцоо байдаг модон байшингуудад хэд хэдээрээ хуваагдаж тухлав. Бидний араас 10 жилийн хүүхдүүд ангиараа багштайгаа, бас аль нэг их сургуулийн 1-р курсийн оюутнууд ирж байна. Нөгөө хэдэн оюутнууп, арван жилийн пацанууд хөгжим хангинуулаад, хоорондоо уралдаан тэмцээн зохиогоод их л зугаатай байна лээ. Захиалсан хоол унд ирэхийн зуургүй манай ажлынхан водка задлаад найрлаж эхлэдэг байна шүү. Хавь орчиноо жаахан дурандлаа. Манай ажлын ..-р хэлтэст ажилладаг нэг хөөрхөн залуу дээр харц тогтлоо шүү. Харахын заяа байхаас хазахын заяа байх биш гэж бодоод угаасаа БОЛОХГҮЙ гэж өөртөө хориг тавив. Хэхэ. Манай хэлстэсийнхэн.Гялс нэг шил водка дуусгачихаад намайг өөр хэлтэсийнхэнтэй танилцуулна гэж шалтагаар дагуулж гараад "зэргэлдээх" байшин руу явдаг юм байна. Нөгөө хэлтэсийнхэн бас нэг шинэ юм задлаад тойруулж яваад. Амьдралдаа анх удаа аймшигтай архиар шахуулсан. Муухай үнэрийг нь авчихаар өнөөхийг нь хоолойгоор давуулж чадахгүй баларсаан. Чи хойно сургууль төгссөн хүн юм чинь ямар сайн л уудаг, архи сайн даадаг байх ёстой гээд арай дэндүү үгээр идэж байгаа юмаа. Тэгтэл ашгүй хойно Ph.D хамгаалж байсан зүс мэдэх нэг аниа: одоо шинэ оросууд уухаа больсон ш дээ гэж хэлэхэд нь би тэр дор нь өлгөж аваад дэмжив. Гэсэн ч энэ нь тус болсонгүй. За тэгээд яах ч арга байхгүй хүчиндүүлсээр байгаад водкаг нь хөнтөрч орхилоо. Нэг хашуулсан болохоор хашираад хундагатай юмнаас нь дөлж голын эрэг дээр хэсэг зуур суув. Үдээс хойш манай хэлтэст ажилладаг хоёр агаа хоёулаа тас компаний захирал болоод нам унтаж байна. Тэр хооронд нь нөгөө их сургуулийн оюутнуудтай волейбол жаахан тоглолоо. Бодоод байсан чинь хэзээ хамгийн сүүд волейбол тоглосон юм бэ бүү мэд, санахгүй байна. Тэгж байтал манай ажлын газрынхан араас хүрч ирээд хамт волейбол тоглолоо.
Монгол шилтгээний хашаан доторх "Монголын эзэн гүрний" газрын зургийг дүрсэлсэн зургийг харсан чинь хальт Москва санаанд оров. (Манежная площадь дээр яг иймэрхүү дэлхийн газрын зураг байдаг даа.)
Хот руу буцах үед хүмүүсийн ихэнхи нь халаалт авсан болохоор дуулж хуурдаад чимээ шуугиан ихтэй л байлаа. Ихэнхи нь нас тогтсон хүмүүс болохоор зохиолын дуу аялаад... Нэг мэдсэн чинь би бас зохиолын дуу аялчихсан...
За нэг товчхондоо иймэрхүү л байдлаар хоёр хоног өнгөрөөсөн дөө. Буцаж явахдаа бас нөгөө хөөрхөн залуу руу харц чулуудаад л... Гэхдээ БОЛОХГҮЙ гэж биеэ бариад....
Зургийн аппаратгүй явсан. Гэхдээ хүмүүсийн зургийн аппаратаар бол хэд хэдэн удаа патиараа татуулсан. Нэг дэхь өдөр зураг хөрөгөө олж авна аа.

A SOUND - 30 жил хамт байх юм сан

Миний радио надтай дуугарахаа болисон
Харин би түүнд итгэж чадахгүй, гайхсан
Гурав хоносон, дөрөв хоносон би хүлээсэн
Харин тэр надад юу ч хэлэхгүй хэвээрээ

Тэр эвдэрсэн бол яана
Би итгэхгүй байна чамд
Дуулахгүй байна чи
Дуугарахгүй бол би яана
Өнгөрсөн жилүүдийг дурсаж би уйлсан
Одоо болтол чи сэрэхгүй унтсаар

Чамаас өрсөн дуулан би зураг зурсан
Миний зурсан зурганп чи ууртай байх шиг
Шинийг авсан чамайг мэдсэн гэж би бодоогүй
Тэрийг ч гоё дуугарсаныг би чамд хэлээгүй.

Тэр эвдэрсэн бол яана
Би итгэхгүй байна чамд
Дуулахгүй байна чи
Дуугарахгүй бол би яана
Өнгөрсөн жилүүдийг дурсаж би уйлсан
Одоо болтол чи сэрэхгүй унтсаар

Хайрт минь би чамайг санаж байна.
Хорин жилийг чамтай би өнгөрүүлсэн
Хайрт минь би чамайг үгүйлж байна.
Миний зүүдэнд чи инээмсэглэж ирээч

Пара олимп

Энэ жил олимпоос алт дуудсан сайхан жил болж байна аа. Пара олимпийн наадмаас манай тамирчин Д.Баатаржав алтан медаль авлаа. Монголчууд анх удаа пара олимпийн наадмаас медаль авч байна. Төр засаг ч яахав Хөдөлмөрийн баатар, гавъяат тамирчин цолыг нь өглөө. Гэтэл нөгөө хувийн компаниуд таг чиг байгаа нь жаахан харамсалтай юм аа. Түвшинбаяр, Бадар-Ууган нар алтан медаль авсаны дараа хувийн компаниуд байр сууц, алтан гулдмай өгөөд байсан. Харин энэ удаа нөгөө компаний захиралууд таг чиг. Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүн спортоор хичээллэж амжилт гаргах нь бие эрүүл, цогцос бүтэн хүнээс ч илүү их хүчин чармайлт шаардаж байгаа гэж санагдах юм.

Ажлын долоо хоног дууслаа.

За ажлын долоо хоног дууслаа шүү. Энэ долоо хоногт хийсэн бүтээсэнээ эргээд нэг бодоод үзлээ. Үндсэн ажлаасаа гадна бас халтуурны гэж хэлж болохоор хэд хэдэн ажил амжуулсан юм байна. Маргааш ажлыгнхантайгаа хамт Монгол шилтгээн руу явна. Ингэхэд хоёр ажил хийдэг хүн нэг бодолын хэцүү юм аа. Хаа, хаанаа тал алдахгүй, аль аль газрынхаа ажил төрлийг нь алдагдуулахгүй явах гэж нэлээн үйлээ үзэж байна аа. Одоо амралтын хоёр өдөр тархиа сайхан амраана аа. Эртүүд манай эхний ажлынхан амралтанд явсан. Харин одоо нөгөө ажлынхантайгаа амрахаар явна аа. Хэхэ... Эргэж ирээд бичнэ ээ.

2 долоо хоног

9-р сар гарсанаас хойш блогоор шагайх зав гарахгүй байсаар өдий хүрлээ. Ер нь ихэнхи хүмүүсийн хувьд намрын улиралд ажлынх нь шинэ цикл эхэлдэг байх л даа. Блогчид ч гэсэн "завсарлага" аваад чимээгүй болцгоож. 9 сар гарсанаас хойш хоёр долоо хоног өнгөрсөн байна. Энэ хугацаанд олон үйл явдал болж өнгөрлөө. Тэр бүгдийг нь бичнэ гэвэл...

Товчхондоо бол завгүй болсон. Гэхдээ хажуугаар нь бас наргиж цэнгээд амжсан. 9Их ажлын хажуугаар ажлынхантайгаа амралтанд явсан юм байна. Амрах ч гэж дээ, архидах гэсэн нэг шалтаг л юм даа. Ам нь халсан товарищ-ууд авгай хүүхэн, сээгэс яриад эхэлдэг байгаа. Нэг шөнийн дотор ... удаа хийдэг, хамгийн сонин учралаар сексдсэн тохиолдол ч гэж ярьж байх шиг. хаха. Өч төчнөөн ач зээтэй тэтгэвэрт гарах нас нь дөхсөн өвөө хүртэл ярианд оролцоод.... Ахмадууд бол арвин туршлагатай ч гэж хөөргөсөн чинь ярьдаг байгаа.. Ёо ёо... Цэрмаа, чиний хацар дээрх мэнгэ их сайхан зохижээ гэж зүүндээ ярихад эмгэн нь "хөгширсөн гэж бодож болдоггүй байх нь" гэж амандаа үглээд сэрээч ээ гэж дугтардаг чинь монголын ямар кино билээ? Яг л тэр кино санаанд орж байлаа.
Өчигдөр ажлаар Төв аймаг яваад ирлээ. Монголдоо нэлээн нэр хүндтэй уяач ахын гэрт очлоо. Би жинхэнэ нийслэл хүү болохоор морь мал мэдэхгүй. Ядахдаа наадмаар ч хурдан мориний уралдааныг Хүй долоон худагт очиж амьдаар нь үзэж байгаагүй. Удахгүй Булган аймагт хурдан мориний уралдаан болох гэж байгаа гэнэ. Уралдаанд морио бэлтгэж байгаа уячид сунгаа хийхийг нь харлаа. Хурдан морь монголын томчууд, компаний захиралуудын зугаагаа гаргадаг зүйл нь болоод удаж байгаа нь хэнд ч нууц биш. Хурдан мориний сунгаа хийх үед өнөөх "нууц ноёнтон"-гууд ирчихсэн байна лээ.
Харин өнөөдөр бол гэртээ өнжиж байна аа.