Хятадын нутгаар хөндлөн гулд явсан нь 1-р хэсэг

Улаанбаатараас Бээжин рүү

Зуны дэлгэр цаг. Хэн хүнгүй л аялж, зугаалж байгаа биз дээ. MNED саяхан аялалд яваад ирсэн. Энэ удаагийн аялал нэлээн өвөрмөц боллоо. Миний нэг танил залуу аялалд явахдаа дагуулаад яваарай гээд нэлээн олон жилийн өмнөөс гуйгаад байсан юм. Сүүлийн хэдэн сар сайтар ярилцаж байгаад хамт аялахаар боллоо. Ойлгомжтой байлгах үүднээс хамт аялсан залууг Е гээд нэрлэе. Тэр өмнө нь хилийн чанад уруу явж байгаагүй, туршлагагүй нэгэн. Е серийн улаан гадаад паспорт дөнгөж саяхан л авсан. Тийм болохоор л нэрийг нь Е гээд энэ тэмдэглэлдээ бичихээс.

За ингээд Е бид хоёр уулзаж аяллын чиглэл, замын зардал зэргээ тооцооллоо. Уг нь миний хүсэл бол Хонгконг ороод тэндээсээ Вьетнам, Тайланд уруу явах байлаа. Гэтэл Е маань алдарт Жанжиажиэ орж шилэн гүүрэн дээр алхмаар байна гэлээ. Аялалд хамт явах хүнийхээ хүсэлтийг заавал харгалзан үзэх ёстой. Ийм болохоор Жанжиажиэ-Хонгконг гэсэн маршрутаар явахаар тохиролцов. Харин Вьетнам, Тайланд уруу явахаа би азнах болов. Энэ удаа аялахдаа аль болох бага зардал гаргахыг хичээлээ. За, хямд зардлаар Хонгконг уруу явахыг хүсэж байвал миний энэ тэмдэглэлийг анхааралтай уншаарай.

Аяллын бэлтгэлээ базаагаад болзсон өдрөө замдаа гарлаа. Улаанбаатараас Замын Үүд хүрэх орон нутгийн галт тэрэг 17:15 цагаас хөдөлдөг юм байна. 16:20 цаг болж бөайхад би гэрээсээ галт тэрэгний төв буудал уруу гарлаа. Гэрийнхээ гаднаас таксинд суулаа. Улаанбаатарын түгжрэлийг мэдэхгүй хэн байх вэ. Түгжирч бөглөрч явсаар галт тэрэг хөдлөхөөс 5 минутын өмнө л төмөр замын буудал дээр ирлээ. Хоцрох вий гэж сандраад таксинаас үсэрч буугаад галт тэрэг уруу гүйлээ. Үүргэвчний хажуу тасалгаанд сул хийсэн усны сав гүйх үед сугарч унаад машин зам дээр өнхөрч уналаа. Түмэн олны өмнө булайгаа чирсэн байх оо. Жижиг чемодан чирч, үүргэвч үүрсэн галт тэрэгнээсээ хоцорч байгаа залууг хараад бүгд шоолсон биз. Гэхдээ галт тэрэгнээсээ хоцроогүй ээ. Амжсан. Купендээ ортол Е байраа эзэлсэн байлаа. “Та ямар оройтож, тулгуу ирдэг юм бэ?” гэж Е намайг зэмлэв. “Ийш тийшээ явж сурсан хүн чинь цагийг нь тулгаж ирдэг юм” гэж бардам зангаа гээгээгүй MNED гуай нь амьсгаадаж байгаа хэрнээ даналзаж байгаа юмаа. 

Улаанбаатараас Замын-Үүд явах галт тэрэгний купенд тасалбар 38000 төгрөг байсан шүү. Нийтийн (плацкарт) бол бүүр ч хямд байх. Гэхдээ Монголынхоо орон нутгийн галт тэргэнд бол купегээр нь явсан нь арай илүү тухтай. Хэрэв би андуураагүй бол 2013 оноос хойш галт тэргэнд суугаагүй юм байна. Энэ удаа галт тэргээр явахад оюутан цаг санаанд ороод сайхан л байлаа.

Манай купенд замын хань болох нэг хөгшин ах. 1986 онд Оросын Иркутск хотод геологийн мэргэжил эзэмшсэн. Бэрхийн уурхайд 1993 он хүртэл ажиллаж байгаад наймаачин болсон гэнэ. За тэгээд улс орны хувь заяа, монголын улс төр, хүний мөс чанар хэрхэн муудаж байгаа тухай өргөн сэдвээр өнөөх ахтай үг хаялцаж явлаа шд. Угаасаа манай монголчууд өмнөх амьдралынхаа аар шаархан асуудлыг шийдэж чадаагүй хэрнээ нээх том том сэдвээр ярих дуртай байдаг шд.

Галт тэрэг дараа өдрийн өглөөний 7:30 гээд Замын-Үүд боомтод ирлээ. Замын-Үүд боомтод ирээд галт тэрэгнээс буумагц л Эрээн уруу гаргаж өгнө гэсэн улс угтана. Бараг л өргөөд машиндаа суулгах нь ээ. Замын-Үүдээс Эрээн рүү алдарт 69 машинаар хил гаргаж өгөхөд 50 юань байдаг. Замын-Үүдийн галт тэрэгний буудлын 00 орж хөнгөхөн бие засаад гудамжинд гарлаа. Ашгүй, шавж бүчээд байсан тойрон хүрээлэгч нар алга болж. Ингэж байтал Бээжин рүү унтлагын автобус явна гээд орилж байна. Очоод асуулаа. Замын-Үүдээс Эрээнээр дамжаад, Бээжин хүрэх автобусны үнэ 1 хүний 220 юань гэнэ. 50 юань төлж хил гараад, Эрээнээс Бээжин явах автобусаар 200 юань төлж явах төлөвлөгөөтэй байсан юм. Замын-Үүдээс Бээжин рүү явах автобусанд шууд суучихлаа. Замын-Үүдэд байхдаа 100 юань урьдчилгаа болгож өгсөн. Бас хилийн хураамж гээд 1000 төгрөг төлөв. Том автобусаар хил гарах нь 69 машинаар хил гарснаас хамаагүй тухтай юм байна лээ шүү. Ингээд хил даваад Эрээн орлоо.

Хил даваад Эрээн хотод орж иртэл өдрийн 11:00 цаг болж байна. Эрээнд Хасаагын автобус гэсэн хаягтай хаалга. Тэнд Бээжин хүрэх автобусныхаа  төлбөрийн үлдэгдэл 120 юань төлөв. 14:00 цагт Бээжин явах автобус хөдөлнө гэнэ. Бээжин рүү явах өөр 5 монгол хүн байна. Е бид хоёртой нийлээд 7 монгол гэсэн үг. 14:00 цагийг хүлээнгээ Солонго-2 гэдэг хоолны газар орлоо. Монголчууд ажиллуулдаг юм байна. Хоолны үнэ нь ч боломжийн, бас хоолны амт нь дажгүй юм байна лээ. Тэнд хоол идэнгээ гар утсаа цэнэглүүлж цаг нөгцөөв. Ингээд 13:40 гээд Хасаагийн автобус гэсэн хаалга руу буцаж очлоо. Автобус нь иржээ. Хоёр давхар ортой автобус. Би өмнө нь ийм унтлагын автобусаар явж байсан удаагүй. Надад бол сонирхолтой содон л санагдаж байлаа. Ингээд Эрээнээс Бээжин рүү сүнгэнэв.

Автобус 18:00 цагийн үед замын нэг хоолны газар зогсов. Өвөрмонголчууд ажиллуулдаг юм байна. Хятадад буузыг ширхэгээр нь зардаггүй. Харин жин жингээр нь зардаг гэж сонсож байсан юм байна. Гэтэл тэр газар буузаа ширхэглэж зарж байсан. 1 ширхэг бууз 4 юань. Хоолны газар манай Ар монгол дуу хөгжим эгшиглүүлж. Яг л монголдоо нэг цайны газар байгаа юм шиг. Замын хоолны газрын дэргэд автобус 20 минут л зогсов. Ингээд цааш хөдөллөө. Унтлагын автобусны хоёрдугаар давхарын орон дээр хэвтээд хажуугаар жирэлзэн өнгөрөх уул тал, тосгоныг харж байгаад унтаад өгчээ. Нэг сэрсэн чинь гадаа үүр гэгээрч байна. Автобусны цонхоор харсан чинь орон сууцны байшингуудын дунд зогсож байх юм. Гудамжинд гэгээ орсон хойно автобуснаас гарч төв зам руу гарав. Гэтэл яг хажууд нь метроны өртөө байж байна. Өртөөний нэрийг нь харлаа. Dahongmen station гэсэн бичиг дурайж байлаа. Ямар ч байсан унтлагын автобусаар Бээжинд иржээ. Ер нь би өмнө нь хэд хэдэн удаа Бээжин хотын олон улсын нисэх онгоцны буудал дээр газардаад, дараагийн нислэгтээ суугаад л яваад өгдөг байсан. Ингэж Бээжинд удаан саатаж байгаагүй юм байна. Бээжингийн гудамжаар алхаж яваа маань анх удаагийнх болж байна. Метро өглөөний 6:00 цагт нээгдэв. Е бид хоёр чемоданаа чирээд Бээжингийн метронд орлоо. Том ачаа тээштэй бол рентген төхөөрөмжид оруулж дотор нь юу байгааг шалгуулна. Бээжингийн метроны тасалбар 4 юань. Тасалбар зардаг автомат дээр очоод 北京西站 (Beijing Xi Zhan) гээд дарлаа. 

Бээжин хот хэд хэдэн галт тэрэгний буудалтай. Жишээ болгоод ганц хоёрынх нь тухай бичье.

Бээжин хотын төв вокзал  (北京站). Бээжин хотын төв вокзал. 1901 онд нээгджээ. Яг Б хотынхоо төв хэсэгт байрладаг. Хаяг: No.A13, Maojiawan Hutong, Dongcheng District. Бээжингийн метроны хоёрдугаар шугамд суугаад Beijing Railway Station зогсоол дээр бууна.

Бээжин хотын баруун вокзал 北京西站 (Beijing Xi Zhan). Бээжин хотын баруун вокзал нь Хятадын төв телевиз, Бээжингийн уран сайхны музейгээс өмнө зүгт байрладаг. Бээжингийн баруун вокзалын барилга нь хятад ханз үсгийн хэлбэртэй. 1996 онд энэ галт тэрэгний буудал нээгдсэн. Тус галт тэрэгний буудал нь 18 тавцан 20 замтай. Бээжин хотын баруун вокзалын хаяг: No.19, Guanglianlu, Fengtai District, Beijing. 118 Lianhuachi Donglu, Fengtai District, Beijing China. Метрогоор очно гэвэл 9-р шугамд суугаад Beijing West Railway Station станц дээр бууна.

Нэгэнт Хятадын галт тэрэгний буудлын тухай бичсэнийх, бас Хятадын орон нутгийн галт тэрэгний тухай олж мэдсэн зүйлээ бичье. Уншиж байгаа танд хэрэг болж мэдэх юм. Хятадын орон нутгийн галт тэрэгний аяллын дугаарын өмнө латин цагаан толгойн үсэг биш. Жишээ нь: G, D,T, K гэх мэт.

Аяллын дугаарын өмнө G үсэгтэй байвал энэ нь өндөр хурдны галт тэрэг гэсэн үг. Хурд нь 250-400 км/цаг. Жишээ нь G101 галт тэрэг бол Бээжингээс  Шанхай хот руу ердөө 4-5 цагийн дотор л хүрнэ.

Аяллын дугаарын өмнө D үсэгтэй бол хурдаараа G ангилалын галт тэрэгний дараа бичигддэг. Хурд нь 200-250 км/ц. Жишээ нь D333 аяллын дугаартай галт тэрэг Бээжингээс Циньда хотын өмнөд галт тэрэгний буудал явна.

Аяллын дугаарын өмнө латин С үсэгтэй бол богино зайд явдаг хурдны галт тэрэг. Жишээ нь C203 дугаартай галт тэрэг Бээжингээс Тяньжин хотын өмнөд вокзал руу явдаг. Хурд нь 350 км/ц.

Аяллын дугаарын өмнө Z үсэгтэй бол 160 км/ц хурдалдаг замын жижиг буудал дээр төдийлөн зогсоод байдаггүй шууд экспресс галт тэрэг юм. Жишээ нь Z19 аяллын дугаартай гал тэрэг Бээжингээс Сиянь хотын баруун галт тэрэгний буудал хүрдэг.

Аяллын дугаарын өмнө T үсэгтэй бол дээд хурд нь 140 км/ц хүрдэг экспресс галт тэрэг. Аяллынхаа явцад цөөн хэдэн газар зогсдог. Жишээ нь T321 чиглэлийн галт тэрэг Шэньян хотын хойд вокзалаас Өвөрмонголын Бугат хот руу явдаг.

Аяллын дугаарын өмнө K үсэгтэй бол 120 км/ц хүртэл хурдалдаг. Ийм галт тэрэг зам дагуух бүх өртөө, жижиг хотын галт тэрэгний буудал дээр зогсдог. Ер нь бол нэг цаг гаруй яваад л 3-5 минут зогсоно. Энэ хооронд зорчигчид бууж, сууна.  Жишээ нь K5 аяллын дугаартай галт тэрэг Сиянь хотоос Чэнду хот руу явдаг.

Хятадын орон нутгийн галт тэргээр явах гэж байгаа бол мэдэж байх ёстой өөр нэг зүйл нь суудлын зэрэглэл. Энэ нь яг нэг галт тэргээр яваа хэрнээ тасалбарын үнэ өөр байна гэсэн үг. Хятадын орон нутгийн галт тэрэгний тасалбар нь 4  ангилалд хуваагддаг аж. Энэ нь Soft sleeper,  Hard Sleeper, Hard Seat, Standing Ticket. 

Soft sleeper нь манай монголын гал тэрэгний купе гэсэн үг. Купен нь дотороо 4 ортой. Харин Hard Sleeper нь манай монголын галт тэрэгний плацкарт гэсэн үг. Тасалгаа нь хаалгагүй. Онцлог нь вагонд нь гуравдугаар давхарын  ор бий.  Hard Seat гэдэг нь дан сандал. Дүрслээд бичих юм бол яг л автобус шиг эгнүүлэн тавьсан сандалтай. Доторх нь Монголд сүүлийн хэдэн жил явж байгаа рейлбустай төстэй юм шиг санагдсан. Standing Ticket гэхээр орчуулагагүй ойлгомжтой байх. Галт тэргэнд зогсоогоороо явна гэсэн үг. Аз таарч галт тэрэг зорчигч багатай бол суугаад хөлөө амрааж болох л юм. Ер нь бол зорьсон газраа зогсоогоороо л хүрнэ гэсэн үг.

Хятадын орон нутгийн галт тэрэг нь тасалбараа ингэж 4 хуваасан нь иргэдийнхээ амжиргааны түвшин, бас хол ойр гээд хаашаа явж байгаагаас нь хамааруулаад зорчигч сонголт хийхэд нь туслах гэсэн шийдэл болов уу гэж би таамагласан. Жишээ нь гал тэргээр нэг цаг хэртэй яваад хүрчих зэргэлдээх тосгон руугаа явахдаа заавал купены тасалбар авах хэрэггүй. Hard Seat тасалбар авахад л хангалттай биз. Эсвэл бүүр зогсоод явсан ч яахав дээ. Тосгоны хятад тариачинд энэ бол асуудал биш.  

За ингээд хятадын галт тэрэгний суудлын зэрэглэл, тасалбарын ангилалын тухай чадах ядахаараа л бичлээ. Одоо аяллынхаа тухай үргэлжлүүлэн бичье. Е бид хоёр Бээжин хотын Баруун вокзал дээр очлоо. Баруун вокзалаас нь Хунань мужийн Жанжиажиэ хот уруу явах галт тэрэгний тасалбар авах нь бидний зорилго байлаа. Харамсалтай нь тасалбарыг нь худалдаж авна гэж тооцоолж байсан Бээжин-Жанжажиэ Beijing to Zhangjiajie Trains (北京 - 张家界) галт чиглэлийн K267 дугаар гал тэрэгний купений тасалбар дууссан байлаа.  Галт тэрэгний тасалбар зарж байгаа кассны ажилтан бүсгүй муухан англи хэлтэй юм. Түүнтэй ойлголцох гэж нэлээн л юм боллоо. Ингэж байтал ашгүй англи хэл дажгүй сайн мэддэг нэг хятад залуу тусаллаа.
Өнөөх маань: "K267 аяллын галт тэрэгний Standing Ticket л байна" гэдэг байгаа. Бээжингээс Жанжиажиэ хүртэл K267 галт тэрэг 24 цаг явна. 24 цаг зогсоогоороо явна гэдэг ёстой бүтэхгүй зүйл. "Өөр тасалбар байна уу?" гэж асуулаа. Гэтэл К473 дугаар аяллын галт тэрэгний тасалбар байна. Гэхдээ Hard Seat болон Standing Ticket л үлдсэн байна. Soft sleeper,  Hard Sleeper зэрэглэлийн тасалбар аль хэдийнэ дууссан байна гэлээ. Бас энэ K473 дугаар галт тэрэг Бээжин хотын төв галт тэрэгний буудлаас хөдөлнө. Энэ баруун галт тэрэгний буудлаас явдаггүй юм" гэж бидэнд анхааруулав. 

Уг нь Е бид хоёр Бээжингээс Жанжиажиэ рүү хятадын орон нутгийн галт тэргээр Soft sleeper ангилалын тасалбар авна л гэж тооцоолж байсан юм. За одоо яахав дээ, Бээжингээс Жанжиажиэ хүртэл зогсоогоороо явалтай биш. “Hard Seat” буюу “Хатуу суудал” гэсэн ангиллын тасалбар авлаа. Бээжингээс Жанжиажиэ хүртэл Soft sleeper ангилалын тасалбарын үнэ 660 юань (97 америк доллар)  бол Hard Seat нь 198 юань. (28 америк доллар). За ингээд Хятадын орон нутгийн галт тэргээр 24 цаг суугаа байдалтай явах нь тодорхой боллоо.

Үргэлжлэл бий.